Akademia

Mësimet bazë

Tetë module të shkurtra që të japin kuptimin pas çdo recete. Lexoji me radhë ose kthehu kur të duhen.

Nuk të duhet laborator. Me pak vegla të mira fillon menjëherë.

  • Tenxhere inox ose e emaluar (jo alumin)
  • Termometër i saktë — vegla më e rëndësishme
  • Pëlhurë kullimi, formë dhe lugë kullese
  • Pipetë për dozim të saktë të mullëzës

Fjalor i termave

Mullëz
Enzimë që e kthen qumështin në masë (koagulim). Mund të jetë shtazore ose mikrobiale.
Kulturë bakteriale
Baktere të dobishme që acidifikojnë qumështin dhe zhvillojnë shijen.
Mezofile
Kultura që punojnë në temperatura të moderuara (20–32 °C).
Termofile
Kultura që punojnë në temperatura më të larta (32–45 °C).
CaCl₂ (klorur kalciumi)
Kripë kalciumi që përmirëson koagulimin e qumështit të pasterizuar.
Hirrë
Lëngu i verdhë-gjelbërt që ndahet nga masa e djathit.
Prerje e pastër
Testi që tregon se masa është gati për t'u prerë: çahet pastër si pelte.
Shëllirë
Tretësirë uji me kripë ku ruhet ose piqet djathi.
Presim
Ushtrimi i peshës mbi djathë për të nxjerrë hirrën dhe për ta ngjeshur.
Pjekje (maturim)
Ruajtja e djathit në kushte të kontrolluara për të zhvilluar shijen.

Artikuj edukativë

Pse qumështi UHT nuk bën djathë

Ngrohja në 135 °C i dëmton proteinat e qumështit. Masa mbetet si kos i lëngshëm dhe nuk ndahet. Zgjidh qumësht të freskët ose të pasterizuar zakonshëm.

Sa djathë del nga 1 litër qumësht?

Për djathë të freskët rreth 120–160 g, për djathë të fortë 90–110 g. Qumështi i deles jep pothuajse dyfish më shumë se ai i lopës.

Si ta ruash mullëzën

Mullëza e lëngshme mbahet në frigorifer dhe zgjat 6–12 muaj. Tabletat ruhen në vend të thatë. Kulturat ruhen më mirë në ngrirës.